• جستجو

 

  • نشر بلخ
  • زمانيکه اسطوره رنگ حقيقت گرفت

ببند
نام :  
ايميل گیرنده:
  
پیغام :  
 
8888 : شمار بازدید
فرستادن به دوستان

زمانيکه اسطوره رنگ حقيقت گرفت

هليا قاضي مير سعيد
(روزنامه حيات نو اقتصادي، شماره ۷۹۷، چهارشنبه ۹ آذر ۱۳۸۴)

چندي پيش کتابي به نام « زندگي و مهاجرت آريائيان بر پاية گفتارهاي ايراني » خواندم که آنچه را که تا کنون از شخصيت هاي شاهنامه در ذهنم بود، دگرگون کرد. من که تا چندي پيش گمان مي‏ بردم شاهنامه تاريخ افسانه اي و حماسي و مدون ايران است با خواندن اين کتاب پي بردم که چنين نيست و شاهنامه از ابتدا تا سلطنت ايرج تاريخ آريائيان است.
اين کتاب نگاه ويژه اي به اسطوره‏ هاي ايراني دارد و نگارندة آن معتقد است: « انسان آريايي در چند هزار سال پيش به تاريخ نگاري در قالب داستان‏ هايي که در باورهاي ايراني وجود داشته مي‏ پردازد و در حقيقت تاريخ هزاره‏ هاي دور فرهنگ آريايي را ارايه مي‏دهد. » به عبارت ديگر وقتي دست تاريخ به هزاره‏ هاي دور نمي‏رسد اسطوره شروع به سخن گفتن مي‏کند. اسطوره، داستان‏هاي دور مردمي‏ است که به تاليف کتاب و تدوين تاريخ پرداخته است و آن را در باورهاي خود نگه داشته اند.
در سير تطور و دگرگوني تاريخ اين داستان‏ها وارد تاريخ شده و به ويژه در پيش از اسلام و در دورۀ هخامنشي و ساساني در قالب خداي نامه‏ ها و شاهنامه‏ ها به نگارش در آمده است.
در افسانه‏ هاي ايراني سخن از اژدها بسيار رفته است و همگان او را موجودي مي‏دانند که بسيار بزرگتر از انسان و ساير جانداران است که از دهانش آتش بيرون مي‏آيد و مقابله با اژدها از عهدۀ مردم عادي و حتي جنگجويان خارج است و تنها شخصيت‏هاي برجستة اساطيري بر اژدها پيروز مي‏شوند. اژدهايي که دود نفس او آسمان را تيره مي‏کند و خانه‏ ها و شهرها را ويران مي‏سازد. اما اژدهايي که فردوسي در شاهنامه آورده و يا در اوستا به آن اشاره شده چيزي نيست جز کوه آتشفشان ؟!!
اژدها يا همان آتشفشاني که بلندي قامتش به اندازۀ فاصلة شهري تا شهر ديگر بوده و پهناي آن از کوهي تا کوهي... و گدازه‏ هاي آن (آتشي که از دهان اژدها بيرون مي‏آمده) همه چيز را مي‏سوزانده و ويران مي‏کرده...
آنچه در اين کتاب بود مرا برآن داشت تا به سراغ نويسنده اش بروم و با او و انديشه‏ هايش بيشتر آشنا شوم.
آدرس درج شده در صفحات اولية کتاب را دنبال کردم تا بالاخره به «بنياد نيشابور» رسيدم.
بنياد نيشابور يا سازمان پژوهش فرهنگ ايران در سال ١٣٥۸ به وسيلة دکتر فريدون جنيدي (ايراني) پايه گذاري شد. پس از مدتي نشر بلخ وابسته به بنياد نيشابور تاسيس مي‏شود که در زمينة فرهنگ ايراني و دانش ايران شناسي ،آثاري پيرامون اسطوره شناسي، گويش پژوهي، تاريخ، فرهنگ و تمدن ايران از افرادِ بنامي‏ چون پروفسور مهدي فرشادي، مانوئل بربريان و فريدون جنيدي و.... به چاپ مي‏رساند.
بنياد نيشابور از زماني که شروع به کار مي‏کند تا کنون هيچ وابستگي مادي و معنوي به نهادهاي دولتي و غير دولتي نداشته است. هدف از تشکيل اين بنياد سامان دهي يک سازمان ايراني بوده که به دانش ايران شناسي از دريچة ديد ايراني بنگرد. بنياد نيشابور در حقيقت از بدو زايش انقلاب اسلامي ‏شکل مي‏ گيرد.
بنيادي که تصميم دارد در آستانة تولد دوبارة تفکر ايراني به يک سري از انديشه‏ هايي که حول محور دانش ايران شناسي مي‏گردد، بپردازد. انديشه اي که بر اثر تعريف نادرستي رژيم شاهنشاهي از ايران شناسي و ايران پرستي ارايه مي‏دهد و بيشتر جنبة فرمايشي و سلطنت طلبي داشته تا علم ايران شناسي، به دور است.
همراه و همگام با تاسيس بنياد، آثاري که توسط نشر بلخ منتشر مي‏شود، ديدگاه و هدف دکتر فريدون جنيدي را از بنيان اين بنياد نشان مي‏دهد. وي نگاه نو و متفاوتي به مقولة اسطوره شناسي دارد و براي نخستين بار بر اساس داده‏ هاي علمي، جغرافيايي، باستان شناسي و زبان شناسي به تفسير داستان‏ها و اسطوره‏ ها پرداخته و ثابت مي‏کند که نه تنها اسطوره‏ ها افسانه نيستند بلکه تماما عين تاريخ است و حقيقت دارد و اينکه انسان آريايي چند هزار سال پيش در قالب اين داستان‏ها چه پيامي‏ را به ما مي‏دهد پيامي‏ که شرايط زندگي و چگونگي مهاجرت او را در بر دارد.
علاوه بر اين پژوهش‏ها از سال ١٣٥٨ کلاس‏هايي در اين بنياد برگزار شد. از مهمترين و فعالترين آن‏ها، کلاس  زبان پهلوي (پارسي ميانه يا پهلوي ساساني) در سه دورة مقدماتي ريال پيشرفته و عالي است. کساني که اين دوره را پشت سر مي‏گذارند مي‏توانند وارد کلاس‏هاي زبان اوستايي شوند.
ضمنا در اين بنياد فارسي باستان يا ميخي هخامنشي نيز توسط « سالومه بهشتي » تدريس مي‏شده که ايشان در حال حاضر براي ادامة تحصيل در رشتة زبان بلخي در خارج از کشور به سر مي‏برند. انجمن‏هاي شاهنامه خواني هم از ديگر برنامه‏ هاي اين بنياد مي‏باشد.
تابستان سال جاري انجمني براي آموزش زبان پهلوي به بچه‏ هاي دبستاني بر پا شد که با استقبال خوبي مواجه شد.
شاياد ذکر است که اين کلاس‏ها مانند ساير سرويس دهي‏هاي بنياد نيشابور به رايگان است. فريدون جنيدي با پايبندي به اصولي معنوي براي شناخت فرهنگ ايراني اين رويه را در پيش گرفته و معتقد است که فرهنگ ايراني را نمي‏ توان به جامعة ايراني فروخت.
همان طور که تمام بزرگان فرهنگ ايراني همچون بزرگمهر، برزويه طبيب، فردوسي، ابن سينا و خواجه نصير طوسي و... برابر با فرهنگ ايراني هيچ کدام براي آموزش چيزي دريافت نمي‏ کردند.
از ديگر پژوهش‏ها وآثار وي «حقوق جهان در ايران باستان» است که شامل نگاه و جهان بيني است که فرهنگ ايراني نسبت به حقوق بشر دارد. حقوقي که تنها براي بشر پايه ريزي نشده و ارکاني چون گياهان و جانوران را در بر مي‏گيرد و جالب اينکه تمامي‏ اين حقوق در آن زمان رعايت مي‏شده است.
«داستان‏هاي رستم پهلوان» در ۱۱ جلد از ديگر آثار اوست که در حقيقت ساده نويسي شدة شاهنامة فردوسي است که فارسي نويسي آن بر پاية متن‏ هاي ايراني مي‏ باشند.
ساير پژوهش‏ هايي که دکتر فريدون جنيدي در عرصه‏ هاي مختلف انجام داده در سايت اينترنتي بنياد نيشابور :
www.bonyad-neyshaboor.ir
گرد آوري شده است.
وي همچنين سخنراني‏ هايي در خارج از ايران داشته است. در قزاقستان پيرامون جادة ابريشم و اصول جاده سازي و راه سازي در ايران، در آلمان دربارة مهرگان و شاهنامه، در استراليا دربارة وضع درياهاي بزرگ جهان مثل اقيانوس کبير و هند و در کشورهايي چون تاجيکستان، کردستان غربي (سليمانيه) و کابل بارها و بارها سخن رانده است.
براي اين پژوهشگر ايراني و همراهان و ياران او در بنياد نيشابور که آرماني جز ايران شناسي و بررسي فرهنگ ايراني از نگاه ايراني نداشته اند، شادي و پيروزي خواستاريم.
با سپاس از فرشيد ابراهيمي ‏و بنياد نيشابور


  • بنیاد نیشابور